Tre stoike qe na duhen edhe sot

Vlerat dhe perfitimet qe kemi nese bejme pjese te mendimit edhe idete dhe filozofine stoike te Marcus Aurelius, Epictetusit dhe Seneca. Dobitë që sjellin edhe në ditët tona. Librat rreth stoicizmit që gjeni tek Bukinist.al

Prej mijëra vjetësh filozofia stoike na dëshmon se çdo kohë ka sfidat e veta; se sfidat e sotme kanë ndodhur edhe më parë dhe se ne duhet të vazhdojmë rrugën tonë përtej pengesave që na shfaq jeta. Këto këshilla të vyera nuk mund ti marrim në çdo libër, tek çdo autor apo rrymë filozofike. Bota antike greko-romake na ka lënë si trashëgimi mendimin stoik i cili vazhdon ti frymëzojë njerëzit edhe sot pas 2300 vitesh për të kapërcyer pengesat, për ta pranuar veten tonë ashtu siç jemi, për të qenë qenie racionale, për të forcuar moralin tonë dhe për të pasuruar virtytet përtej dobësive njerëzore që na shfaqen kohë pas kohe.

Stoicizmi u themelua nga Zeno i Kitionit rreth vitit 300 para erës së re. Filozofia stoike tashmë ka pasuar një traditë të gjatë dhe është pasuar nga shumë filozofë të tjerë si Epikteti, Seneca, dhe Marcus Aurelius.

Edhe sot flitet shumë për stoicizmin e ri apo për neo-stoicizmin, i cili i ka rrënjët tek filozofia e autorëve të mëdhenj të antikitetit.  

Por, mbi të gjitha, stoicizmi është një mënyrë të jetuari. Për këtë arsye, ne kemi listuar disa elemente kryesore të filozofisë stoike, të cilat janë si më poshtë:

Indiferenca ndaj pasionit: Stoikët besonin në kontrollin e emocioneve dhe pasioneve. Ata përqendroheshin në mbajtjen e një qëndrimi të qetë dhe të qëndrueshëm ndaj sfidave dhe vuajtjeve.

Racionalizmi: Stoikët kultivonin një mënyrë të racionalizuar të menduarit. Ata këshillonin përdorimin e arsyes dhe logjikës për të kuptuar dhe trajtuar ngjarjet, duke minimizuar ndikimin e emocioneve të tepërta.

Vullneti për të pranuar fatin: Stoikët theksonin pranimin e fatit dhe kontrollin mbi reagimet tuaja ndaj ngjarjeve. Ata ndanin gjërat në ato që mund të kontrolloheshin dhe ato që nuk mund të kontrolloheshin, dhe këshillonin të përqendroheshin në aspektet që ishin nën kontrollin tonë.

Moraliteti dhe virtyti: Stoikët këshillonin vlerat morale dhe besonin në zhvillimin e karakterit dhe virtyteve. Ata theksonin sinqeritetin, guximin, durimin dhe drejtësinë.

Bashkësia dhe ndihma ndaj të tjerëve: Stoikët ngritën vlerat e bashkëpunimit dhe ndihmës ndaj të tjerëve. Ata besonin në bashkëpunim dhe ndihmëtari ndaj të tjerëve, duke përfshirë një ndjenjë të përgjegjësisë ndaj shoqërisë.

Filozofia stoike ka pasuar ndikimin e saj në shumë aspekte të kulturës dhe filozofisë së vendeve të ndryshme, duke përfshirë Romën dhe më tej. Stoicizmi ka qenë një nga shkollat e rëndësishme filozofike të antikitetit dhe ka mbijetuar në historinë e mendimit filozofik.

Por, pse duhet lexuar sot literatura stoike: Ne po listojmë disa nga arsyet kryesore se përse duhet ta bëjmë pjesë të leximeve tona edhe mendimin stoik:

Menaxhimi i stresit dhe qëndrueshmëria: Stoikët theksonin përqendrimin në ato gjëra që mund të kontrolloheshin dhe pranimin e atyre që nuk mund të kontrolloheshin. Ky qëndrim mund të ndihmojë në menaxhimin e stresit dhe rritjen e qëndrueshmërisë në një botë të kërcënuar nga shumë sfida dhe pasiguri.

Racionalizmi dhe mendimi kritik: Stoikët përdorën një qasje të racionalizuar ndaj jetës dhe sfidave. Leximi i tyre mund të ndihmojë lexuesit të zhvillojnë një mënyrë të menduarit më të arsyeshme dhe kritike ndaj ngjarjeve dhe situatave.

Zhvillimi i karakterit dhe virtyteteve morale: Filozofia stoike përqendrohet në zhvillimin e karakterit dhe virtyteteve morale. Leximi i kësaj literature mund të jete një burim frymëzimi për ngritjen e vlerave etike dhe moralit në jetën e përditshme.

Kuptimi i jetës dhe qëllimit: Stoikët shqyrtojnë pyetje thelbësore për qëllimin dhe kuptimin e jetës. Leximi i tyre mund të ndihmojë lexuesit të reflektojnë mbi qëllimin e tyre personal dhe të orientohen drejt një jetë më të qetë dhe të përgjegjshme.

Menaxhimi i emocioneve: Stoikët besonin në përqendrimin dhe kontrollin e emocioneve. Në një botë të bombarduar me informacion dhe stres, njohja dhe përdorimi i teknikave stoike mund të ndihmojnë në menaxhimin e emocioneve dhe krijimin e një balancë më të mirë emocionale.

Njohja e trashëgimisë kulturore dhe filozofike: Leximi i filozofisë stoike sjell njohje të thellë për një nga shkollat e rëndësishme të filozofisë antike. Kjo përgatitje intelektuale mund të jetë e rëndësishme për të kuptuar më mirë kontekstin kulturor dhe filozofik të periudhës së antikitetit.

Pra, leximi i literaturës së filozofisë stoike mund të ofrojë një bazë teorike dhe praktike për një jetë të qetë, të qëndrueshme, dhe më me kuptim edhe në ditët tona, duke na ardhur në ndihmë për të pasur qëndrueshmëri përballë sfidave që na shfaqen.

Për këtë arsye po rekomandojmë disa nga veprat kryesore të filozofisë stoike, të cilët janë sjellë në shqip nga shtëpia botuese Minerva.

“Meditime” nga Marcus Aurelius

 “Meditimet” e Marcus Aurelius ofrojnë një seri të jashtëzakonshme reflektimesh dhe ushtrimesh shpirtërore sfiduese të zhvilluara ndërsa perandori përpiqej të kuptonte veten dhe mjedisin rreth tij. Teksa Meditimet u krijuan për të ofruar ngushëllim dhe inkurajim personal, Marcus Aurelius krijoi gjithashtu një nga veprat më të mëdha të filozofisë: një koleksion të përjetshëm që është konsultuar dhe admiruar nga shtetarët, mendimtarët dhe lexuesit përgjatë shumë shekujve

“Arti i te jetuarit” nga Epictetus

Duke zbatuar në praktikë nëntëdhjetë e tre udhëzimet koncize, të mençura dhe të mprehta që përbëjnë “Artin e të jetuarit”, lexuesit mësojnë të përballojnë me sukses sfidat e jetës së përditshme dhe të përballojnë me hir humbjet dhe zhgënjimet e pashmangshme të jetës. Mësimet e Epiktetit renditen ndër tekstet më të rëndësishme të mençurisë së qytetërimit njerëzor.

“Shkurtësia e jetës” nga Seneca

Shkrimet stoike të filozofit Seneka ofrojnë njohuri të fuqishme mbi artin e të jetuarit, rëndësinë e arsyes dhe moralit dhe vazhdojnë të ofrojnë udhëzime të thella për shumë njerëz nëpërmjet elokuencës, kthjelltësisë dhe urtësisë së tyre të përjetshme.

“Letra nga një stoik” nga Seneca

Letrat e Seneca-s janë si një ditar, ose nje manual meditimesh filozofike. Shpeshherë ato nisin me vëzhgime për jetën e përditshme dhe trajtojnë shumë tema tradicionale të filozofisë stoike, si për shembull shpërfillja e vdekjes, vlera e miqësisë, dhe virtyti si e mira supreme. Në këtë botim janë sjellë 65 letra nga 124 të tilla që nga janë shkruar nga ky autor i madh i filozofisë stoike.

Të gjithë librat i gjeni online tek Bukinist.al

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *