Anatomia e nje casti

Të mbetesh ulur përballë plumbave dhe stuhisë së historisë

Me një gjest të madh guximi letrar, autori vendos të heqë dorë, ose ndoshta të bëjë sikur heq dorë, nga trillimi për të realizuar veprën Anatomia e nje casti. Qëllimi i tij është të paraqesë faktet ashtu siç ndodhën: kolonelin Tejero që hyn i armatosur në Parlamentin e Madridit, plumbat që fishkëllejnë rrezikshëm në sallën e Cortes-it, dhe politikanët e frikësuar që kërkojnë shpëtim nën tavolina.

Gjatë atij kaosi tronditës, të gjithë fshihen, përveç tre personave të jashtëzakonshëm që mbeten të palëkundur, të ulur në vendet e tyre për t’u përballur sy më sy me puçistët. Përmes këtij hulumtimi brilant, ne zbulojmë se “faktet e zhveshura” nuk janë aspak të thjeshta; ato përmbajnë brenda vetes jo vetëm realitetin objektiv, por edhe interpretimin dhe mënyrën e thellë të rrëfimit të tij. Cercas arrin të ndërtojë një tablo ku e vërteta historike merr përmasat e një drame të jashtëzakonshme njerëzore.

“Një nga kryeveprat e letërsisë bashkëkohore spanjolle… Cercas ka ditur të ndriçojë një moment vendimtar në historinë e Spanjës… Lexuesi e di se ngjarja e rrëfyer është e vërtetë, por, falë mjeshtërisë letrare të Cercas-it, ai e percepton të vërtetën si fryt të një imagjinate prej romani.” — Alberto Manguel