Kush qau ne parajse

Një himn për jetën dhe dritë mbi hijet e vitit 1996

Për të kuptuar më thellë kohën në të cilën protagonistja e këtij romani, Sofia, jetoi dhe veproi—pikërisht vitin e trazuar 1996—autorja ka gërmuar thellë në kujtesën e shtypit shqiptar. Duke lexuar me vëmendje çdo numër të gazetës “Koha Jonë” të atij viti, qëllimi nuk ishte thjesht ndërtimi i ngjarjeve, por thithja e frymës së vërtetë të epokës: tensioni i fshehur, heshtja e rëndë, shkëndijat e shpresës, ritmi i lodhur i përditshmërisë dhe marrëzia që rrethonte gjithçka.

Në romanin “Kush qau ne parajse”, disa nga historitë anësore janë frymëzuar drejtpërdrejt nga ato faqe gazetash. Ato nuk shërbejnë për të shpërqendruar lexuesin, por për të plotësuar një tablo të gjerë e realiste. Në këtë sfond të ngjeshur, një akt i vetëm merr kuptim të plotë vetëm kur shihet në kontekstin e kohës, të shoqërisë dhe të qenies njerëzore në tërësi.

Megjithatë, historia thelbësore nuk është pjesë e ndonjë arkivi. Është një histori e sjellë nga jeta vetë, që përmes letërsisë synon të jetë një himn për ekzistencën tonë. Është një dedikim për atë zinxhir të padukshëm që na mban të lidhur të gjithëve, që na jep forcë të përballojmë vështirësitë dhe që e ruan racën njerëzore nga zhbërja finale.