MBIEMRI I RI

Kur martesa kthehet në grackë dhe rinia venitet në lagjet e varfra

Në romanin e saj të thellë dhe tronditës “Mbiemri i ri”, autorja Elena Ferrante na rikthen në lagjen e ashpër e të ndotur të Napolit, e cila tashmë ngrihet si një personazh i vërtetë, një prani gjithnjë e më e dhunshme në jetën e vajzave. Rrëfimi rinis pikërisht aty ku e kishim lënë: me martesën e Linës në moshën 16-vjeçare. Por e sapomartuara, e cila kalon përmes dhunës e mashtrimit për t’u shndërruar në Zonjën Karraçi, kthehet shumë shpejt në një grua në grackë, të tradhtuar dhe të poshtëruar—një lloj Madame Bovari e kohëve moderne që mbetet e paharrueshme për lexuesit.

Përmes syve të Elenës, e cila vëzhgon me tmerr këtë burgosje të shoqes së saj, ne shohim një pasqyrë të hidhur të realitetit. Ajo vëren se si gratë e lagjes rrudhen, konsumohen dhe humbasin shkëlqimin e tyre nën peshën e punëve të shtëpisë, barrës dhe dajakut. Ato bëhen gra me sy të zgavruar e noçka të buhavitura, duke e shtyrë Elenën të pyesë veten e dëshpëruar: kur zë fill vallë ky shndërrim brutal?

Ky ndryshim i thellë identiteti nuk i referohet vetëm Linës. Siç ndodh rëndom me thellësinë e Ferrantes, ai prek edhe vetë Elenën dhe zgjedhjet e saj jetësore. Për të ruajtur një status të ri dhe të ëndërruar larg qytetit të lindjes, asaj i duhet të bëjë kompromise të forta dhe sakrifica të mëdha shpirtërore. Megjithatë, një pamjaftueshmëri e brendshme e shtyn atë gjithmonë drejt Linës, duke mbajtur gjallë një ekuilibër rrëqethës rolesh e modelesh nga të cilat asnjëra nuk mund të çlirohet. Një lexim i domosdoshëm për çdo adhurues të letërsisë së vërtetë.