Serra

Udhëtimi mes dashurisë, hakmarrjes dhe valleve të zjarrit

Në qershor të vitit 1915, kur po kryhej dëbimi i armenëve nga Trapezunda, një vajzë që ngjante sikur ta kishte pikturuar vetë Zoti, strehohet për t’u fshehur në shtëpinë e një të panjohuri. Në të njëjtën kohë në Ordu, një tjetër vajzë nga një familje e kamur greke përgatitet për martesën e saj dhe përpiqet të imagjinojë të ardhmen me një burrë që e njeh shumë pak. Në romanin historik Serra, autori Janis Kalpuzos sjell fatin e Galinos Fillonidhisit, një njeri karizmatik, besimtar i devotshëm dhe ruajtës i moralit të asaj kohe. I gjendur në mëdyshje mes dy grave, ai vihet në sprovë përpara ideve të tij, përballet me egërsinë dhe urrejtjen, dërmohet dhe copëtohet, duke vënë si qëllim të jetës së tij hakmarrjen ndaj atij që i shkaktoi dhimbjen e madhe.

Në sfondin e këtij rrëfimi përshkruhet gjerësisht rajoni i Pontit deri në periudhën e shkëmbimit të popullsive. Lexuesi përballet me homogjenizimin e racave, fenë, frikën, nacionalizmin dhe intolerancën e kultivuar ndër vite, si dhe jetën e përditshme në vitet e para të Bashkimit Sovjetik. Autori depërton thellë në përndjekjet e grekëve në kohën e Stalinit, kampet e punës në Siberi dhe stepat e Kazakistanit, me zagushi të padurueshme gjatë verës dhe të ftohtë acar gjatë dimrit.

Të gjitha këto pasione, dëshira dhe vuajtje, përmes udhëtimit shumëplanësh që shkruan jeta, ngjajnë pikërisht me flakët dhe lëvizjet e valles së lashtë të Pontit, valles së zjarrit. Një dëshmi letrare që vërteton se njeriu mund të shohë përpara vetëm kur nuk harron se nga vjen.